Platfus – czyli rzecz o płaskostopiu

Chyba każdy, kto chodził do przedszkola wie, czym jest płaskostopie – a przynajmniej w praktyczny sposób uczony był, jak mu zapobiegać.
Nie? A pamiętacie gimnastykę: chodzenie na palcach, na piętach, na krawędziach stóp,  sięganie po woreczek z grochem…? No właśnie. To było to. Niektórzy nosili specjalne wkładki do butów, innych rodzice ganiali na bosaka po trawie, piaskach i innych wertepach – właśnie po to, by zapobiegać powstawaniu „platfusa”.

Już sama nazwa „płaskostopie” brzmi w tak oczywisty sposób, że w zasadzie nie trzeba chyba tłumaczyć, na czym polega. Jednakowoż posłużymy się definicją fachową:
„płaskostopie jest to zniekształcenie stopy polegające na obniżeniu się jej fizjologicznych sklepień, w wyniku czego staje się ona płaska. Stopa o prawidłowej budowie nie dotyka podłoża całą powierzchnią. Jej kości układają się w łuk. Przy płaskostopiu prawie cała stopa przylega do podłoża”.
Kości w takiej stopie ułożone są w linii prostej. Stopa zbudowana prawidłowo wspiera się o podłoże trzema punktami:

  • piętą
  • głową pierwszej kości śródstopia
  • głową piątej kości śródstopia.

I tu mamy element zaskoczenia, bowiem wiele osób nie wie, że wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje płaskostopia:

  • płaskostopie podłużne będące wynikiem obniżenia łuku przyśrodkowego (dynamicznego)stopy
  • płaskostopie poprzeczne będące skutkiem obniżenia łuku poprzecznego przedniego stopy

Dziś skupimy się na płaskostopiu podłużnym, czyli naszym tytułowym „platfusie”.

 

SKĄD MASZ PLATFUSA?

Właśnie, skąd? Przyczyn bowiem może być wiele. U dzieci powstawania tej wady związane jest z nadmierną wiotkością stawową w obrębie samych stóp lub całego układu kostno-stawowego. Powodem mogą być również zaburzenia neurologiczne, powodujące zbyt niskie napięcie mięśniowe lub zaburzenia równowagi napięcia mięśniowego.
U osób dorosłych najczęstszą przyczyną powstawania płaskostopia podłużnego jest niewydolność mięśnia piszczelowego tylnego. W wyniku zmian zwyrodnieniowych i przeciążeniowych dochodzi do powstawania mikrourazów w obrębie ścięgna tego mięśnia. Może to prowadzić do jego wydłużenia i zaburzenia czynności. Innymi przyczynami powstawania deformacji mogą być stany zapalne w obrębie stopy np. w reumatoidalnym zapaleniu stawów, złamania w obrębie stopy, wiotkość stawowa, koalicja skokowo-piętowa (nieprawidłowe połączenie pomiędzy kośćmi tyłostopia), zaburzenia neurologiczne, a z czynników zewnętrznych: stojąca praca, nadwaga, niewłaściwe obuwie.

Przy płaskostopiu funkcja amortyzacji wstrząsów jest zaburzona. Skutkiem tego stopa szybko się męczy, pojawia się bolesność w jej obrębie ale także dotyka ona łydek, kolan i bioder.
U dzieci wada ta może być jednak całkowicie niebolesna.
DIAGNOZA

Jak rozpoznać, czy faktycznie mamy do czynienia z płaskostopiem?  Gdy zawiedzie wróżenie z fusów i szklana kula proponujemy konsultację lekarską. Badanie manualne oraz zdjęcie RTG powinny jednoznacznie pozwolić lekarzowi na ustalenie stanu faktycznego.

 

JAK SIĘ TEGO POZBYĆ?

Dzieci często samoistnie pozbywają się  tej wady w procesie wzrostu – oczywiście są to przypadki niezbyt zaawansowanego płaskostopia. Profilaktyka w postaci ćwiczeń wzmacniających wewnętrzne mięśnie stopy oraz noszenie wkładek ortopedycznych ma swoich zwolenników i przeciwników w gronie medycznym. Część specjalistów uważa, że tak naprawdę nie ma ona żadnego znaczenia i skoro wada cofnęła się, to cofnęłaby się i tak, niezależnie od tego, czy podjęte były jakiekolwiek działania, czy nie. Inni z kolei uważają, że cofnięcie wady to właśnie skutek ćwiczeń i wkładek. Z pewnością jednak wykonywanie ćwiczeń nie zaszkodzi. Wkładki dobierajmy jednak uważnie – powinny to być wkładki dynamiczne, które nie ograniczają czynności mięśni stopy.

Zaawansowane przypadki – zarówno u dzieci, jak i u osób dorosłych, wymagają leczenia operacyjnego.

 

 

 

Źródła: poradnikzdrowie.pl, ebalans.pl, poradniastopy.pl, wikipedia.pl

Brak komentarzy

Komentuj

Komentarz