Gdy sport szkodzi na zdrowie

Mówi się, że sport to zdrowie – i racja, ale nie zawsze i nie dla każdego. W każdym przypadku źle dobrane ćwiczenia mogą skutkować poważnymi konsekwencjami dla naszego kręgosłupa, dlatego warto wiedzieć jak i co należy ćwiczyć, a czego definitywnie unikać – szczególnie wtedy, gdy naszemu kręgosłupowi daleko do linii „S”.

Dzisiaj opisujemy najczęściej występujące wady postawy oraz wskazania i przeciwwskazania do wykonywania określonych ćwiczeń. Poniższy tekst dedykujemy przede wszystkim tym, których zmorą są szkolne zajęcia sportowe. Nie namawiamy przy tym do rezygnacji z zajęć – namawiamy do omówienia problemu z nauczycielem przedmiotu i indywidualnego dobrania ćwiczeń adekwatnych dla danej wady postawy.

 

PLECY OKRĄGŁE
Plecy okrągłe to wada odcinka piersiowego kręgosłupa. W warunkach prawidłowych odcinek piersiowy wygięty jest ku tyłowi, tworząc tzw. kifozę piersiową. W przypadku pleców okrągłych wygięcie to jest pogłębione ? powstaje hiperkifoza  piersiowa.

  Charakterystyka  pleców okrągłych:

  • Pogłębienie kifozy piersiowej,
  • Wysunięcie głowy do przodu,
  • Wysunięcie do przodu barków,
  • Spłaszczenie i zapadnięcie klatki piersiowej.
  • Plecy okrągłe mogą być wynikiem wad wrodzonych w obrębie układu mięśniowego lub kostnego, częściej obserwuje się plecy okrągłe nabyte.

ZALECENIA:

  • po przyjściu ze szkoły odpoczynek w pozycji leżącej na plecach z ramionami odwiedzionymi w bok i ugiętymi w stawach łokciowych , nogi ugięte w stawach biodrowych i kolanach;
  • w czasie wolnym siedzenie z laseczką trzymaną na plecach  ok. 30  minut;
  • podczas odrabiania lekcji lub pracując przy komputerze krzesło powinno mieć: dobre podparcie na odcinek lędźwiowy i dolny piersiowy;
  • biurko musi posiadać odpowiednią wysokość , tak aby dziecko nie było zmuszone pochylać się nadmiernie ;
  • pływanie stylem grzbietowym.

PRZECIWWSKAZANIA:

Unikać częstego:

  • stania na rękach i głowie;
  • skłonów w przód;
  • krążenia ramion w przód przy pochyleniu do przodu;
  • jeżdżenia na rowerze z niską kierownicą;
  • pływania stylem klasycznym;
  • unikać wszystkich pozycji , które zaokrąglają plecy i uwypuklają odcinek piersiowy kręgosłupa;

 

 

 PLECY WKLĘSŁE
Plecy wklęsłe  są wadą odcinka lędźwiowego kręgosłupa. W odcinku tym u osób zdrowych występuje wygięcie kręgosłupa do przodu. Pogłębienie tego wygięcia, tzw. hiperlordoza to właśnie plecy wklęsłe.

Sylwetkę  dziecka z plecami wklęsłymi charakteryzuje:

  • Pogłębienie lordozy lędźwiowej,
  • Zwiększenie przodopochylenia miednicy ,
  • Wypięty brzuch ? sprzyja to przesuwaniu się trzewi do przodu, co pociąga za sobą pogłębienie wygięcia kręgosłupa lędźwiowego do przodu,
  • ?uwypuklenie? pośladków ? duża, często długa lordoza  lędźwiowa powoduje wrażenie wypiętych pośladków .

ZALECENIA:

  • leżenie codziennie 5-10 minut na plecach na twardym podłożu , RR splecione na karku , łokcie na podłożu , NN ugięte w stawach kolanowych;
  • odrabianie lekcji siedząc na krześle  z dobrym oparciem na odcinek lędźwiowy i piersiowy dolny;
  • częste przyjmowanie pozycji klęcznych;
  • jazda na rowerze;
  • pływanie;
  • narciarstwo;

PRZECIWWSKAZANIA:

  • unikanie pozycji zwiększających lordozę lędźwiową;
  • gimnastyka artystyczna;
  • akrobatyka;
  • mostek, kołyska / z pozycji wyjściowej ? leżenie przodem
  • stanie na rękach
  • przerzuty bokiem
  • skłony w tył

 

 

PLECY WKLĘSŁO – OKRĄGŁE
Plecy wklęsło  ? okrągłe są wadą postawy, w której występują równocześnie cechy charakterystyczne dla pleców okrągłych i wklęsłych.
U dziecka z tą wadą obserwuje się:

  • Pogłębienie kifozy piersiowej;
  • Wysunięcie głowy do przodu;
  • Wysunięcie barków do przodu;
  • Odsunięcie i rozstawienie łopatek od klatki piersiowej;
  • Pogłębienie lordozy lędźwiowej;
  • Zwiększenie przodopochylenia miednicy;
  • Wypięty (przodujący) brzuch;
  • Uwypuklenie pośladków

W korekcji pleców wklęsło ? okrągłych znajdują zastosowanie zalecenia i przeciwwskazania przedstawione  w plecach wklęsłych i okrągłych.

PLECY PŁASKIE
Charakterystyka dziecka z plecami płaskimi:

  • Spłaszczenie lub brak fizjologicznych wygięć kręgosłupa;
  • Zmniejszone przodopochylenie miednicy;
  • Klatka piersiowa płaska.

ZALECENIA:

  • ukształtowanie prawidłowej lordozy lędźwiowej;
  • zwiększenie ruchomości kręgosłupa,zwłaszcza do przodu w odcinku piersiowym;
  • ćwiczenia ogólnokondycyjne,
  • ćwiczenia oddechowe,
  • pływanie

PRZECIWWSKAZANIA:

  • ćwiczenia wyciągające,
  • zwisy,
  • inne ćwiczenia prowadzące do spłaszczenia krzywizn kręgosłupa.

 

 

BOCZNE SKRZYWIENIE KRĘGOSŁUPA – SKOLIOZA

Skolioza polega na wielopłaszczyznowym odchyleniu linii kręgosłupa od stanu poprawnego. Odchylenie to występuje w płaszczyznach:

  • czołowej ? kręgosłup wygina się w bok w lewo lub prawo
  • strzałkowej ? pogłębia się wygięcie kifotyczne lub lordotyczne
  • poprzecznej ? następuje rotacja (obrót) kręgów co prowadzi do powstania garbu

Skoliozę  uważa się za schorzenie ogólnoustrojowe, powoduje niekorzystne zmiany w układzie ruchu, oddechowo ? krążeniowym i w różnych  narządach wewnętrznych oraz pogorszenie sprawności i wydolności ruchowej..

W wyglądzie dziecka z postawą skoliotyczną  najczęściej obserwuje się ;

  • asymetrię ustawienia barków,
  • asymetrię ustawienia łopatek,
  • asymetrię trójkątów talii,
  • odchylenie linii wyrostków kolczystych od pionu w zakresie do 30 stopni (wg Cobba).

 Charakterystyczne dla tych stadiów bocznego skrzywienia kręgosłupa są:

  • brak lub niewielka rotacja kręgów,
  • możliwość całkowitej korekcji biernej (np. w zwisie),
  • możliwość całkowitej lub prawie całkowitej korekcji czynnej
  • brak zmian strukturalnych.

  W 80-90% przypadków nieznana jest przyczyna ?są to skoliozy idiomatyczne, natomiast pozostałe 10-20% wynika ze zmian wrodzonych lub zmian w układzie kostnym, mięśniowym, nerwowym, asymetrii kończyn itp.

ZALECENIA:  

  • pływanie , zwłaszcza stylem klasycznym;
  • jazda na nartach;
  • jazda na rowerze;
  • zabawy na czworakach;
  • dużo ruchu na świeżym powietrzu;
  • umiarkowany bieg

PRZECIWWSKAZANIA:

  • skoki;
  • dźwiganie;
  • przewroty i mostki;
  • nadmiar skłonów w przód;
  • długotrwała nieprawidłowa pozycja np. przy telewizorze;
  • dłuższe wysiłki w pozycji stojącej

 

PROGRAM POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU BOCZNYCH SKRZYWIEŃ KRĘGOSŁUPA

  1. Zajęcia dla dzieci z bocznymi skrzywieniami kręgosłupa obejmują dwukrotnie w ciągu tygodnia ćwiczenia na sali i raz na pływalni w zespole specjalnym.
  2. W pozostałych dniach tygodnia dziecko ćwiczy w domu pod kontrolą rodziców ? wykonuje ćwiczenia zalecone przez instruktora.
  3. Zaleca się systematyczne wykonywanie ćwiczeń ? minimum raz dziennie 20 ? 45 min.
  4. W reedukacji posturalnej jednym z zadań jest opanowanie prawidłowej pozycji przy odrabianiu lekcji.

Do tego potrzebne są  następujące warunki:

    1. biurko lub stół prostokątny (kwadratowy) z oświetleniem padającym z lewej strony i nie rażącym oczu, o wysokości takiej by przy siedzeniu dziecko opierając się przedramionami o blat stołu miało kręgosłup wyprostowany i barki ustawione poziomo.
    2. wysokość krzesła powinna odpowiadać długości podudzia (stopy oparte o podłogę), wymodelowane oparcie ? podpierać odcinek lędźwiowy kręgosłupa.
  • Krzesło z regulacją  w pionie i poziomie wysokości siedziska i oparcia, dzięki czemu można dostosować je do wzrostu dziecka i częściowo do wady ?  wzór szwedzki.
  1. W ciągu dnia dziecko powinno jak najdłużej przebywać w pozycji leżącej na brzuchu z łokciami wysuniętymi do przodu (odrabianie lekcji, czytanie, oglądanie telewizji, itp.)
  2. Przy nadmiernej lordozie lędźwiowej wskazana jest pozycja w tzw. ukłonie japońskim.
  3. Dziecko powinno spać na twardym materacu z ,,jaśkiem? pod głową. Poduszki obejmujące barki w czasie snu są przeciwwskazane. Należy dążyć do tego, aby dziecko zasypiało w pozycji leżąc na plecach lub brzuchu. W czasie snu przyjęcie przez dziecko pozycji na boku nie powinno być korygowane.
  4. Noszenie książek do szkoły możliwie jak najdłużej w tornistrze z szelkami dobrze dopasowanymi. Tornister powinien być zapakowany tak, aby jego zawartość była równomiernie rozłożona i nie mogła się przesuwać. Ostatnio wśród dzieci starszych i młodzieży utrwaliła się korzystna moda noszenia plecaków.
  5. Najkorzystniejszymi sportami w przypadku bocznych skrzywień kręgosłupa są: pływanie stylem klasycznym na grzbiecie i brzuchu, kraulem (na grzbiecie), jazda na rowerze z wysoko uniesioną kierownicą i obniżonym siodełkiem, łyżwy, wrotki, ringo, łucznictwo, narciarstwo nizinne.
  6. Przeciwwskazane jest uprawianie ćwiczeń z elementami skoków, skłonów bocznych, ćwiczeń asymetrycznych, nadmiaru zwisów, przewrotów, wykonywanie dłuższych wysiłków w pozycji stojącej i dźwiganiu ciężarów.

 

Pamiętajmy, że „ostatnią instancją” w kwestii doboru odpowiednich ćwiczeń dla konkretnego pacjenta jest zawsze fizjoterapeuta.

 

Żródła: http://www.gokf.gda.pl, www.poradnikzdrowie.pl,

Brak komentarzy

Komentuj

Komentarz